Sinema dergisinin son sayısından öğrendiğime göre bu filmin Tarantino için apayrı bir yeri varmış. Soysuzlar Çetesi –Inglorious Basterds- ‘ı yaparken bu ve benzeri filmlerden esinlendiği açıktı zaten.

 

Filmi uzun zaman önce izlemiştim; sadece bir televizyon kapalına sahip olduğumuz günlerde... Haftada iki gün, Salı akşamları ve Pazar gündüzleri eski Amerikan filmlerini izlemek için televizyonun karşısına geçerdim. İşte 12 Belalı Adam’ı da o günlerde TRT’de izlemiştim ama aradan geçen onca zamana rağmen filmden bayağı bir ayrıntının hala hafızamda olduğunu fark ettim… Ben de yeniden izleyip “Sevdiğim Filmlerden” bölümüne ekledim…

 

 

1967 yılı yapımı filmin yönetmeni Robert Aldrich. Başrolünde Lee Marvin’in yer aldığı filmin oyuncu kadrosu da bir hayli zengin; Ernest Borgnine, Charles Bronson, Jim Brown, John Cassavettes, George Kennedy, Trini Lopez, Robert Ryan, Telly Savalas, Donald Sutherland… Liste böylece 1960 ve 70’lerin Amerikan sinemasının neredeyse tüm tanıdık erkek “karakter” oyuncularıyla sürüyor. 

 

 Filmin konusuna gelince; Yıl 1944, II. Dünya Savaşı olanca şiddetinde sürüyor. İngiltere’de konuşlanmış Amerikan ordusu çılgınca bir plan yapar; Fransa’da bir şatoda, cepheden kısa süreliğine uzaklaşıp tatil yapan üst rütbeli Alman subaylarını yok etmek. Bariz bir intihar saldırısı olacak bu planı gerçekleştirmek için de askeri mahkûmlardan 12 kişilik bir ekip seçilir. Dördü idam diğerleri de 20 ile 30 yıl arasında cezalara çarptırılmış bu ekip eğer görevi başarıyla tamamlarsa suçları affedilecektir. Ekibin başına da üstleriyle sorunları olsa da çok iyi bir asker olan Binbaşı Reisman –Lee Marvin- getirilir… Sonrası klasik; filmi izlemeden de tahmin edebileceğiniz gibi. Bu katil ve tecavüzcülerden gerçek askerler yaratma aşaması, araya serpiştirilmiş birkaç komik sahne, sonra gittikçe artan heyecan dozu ve en sonunda görev…

 

Filmi yeniden izlediğimde ilk dikkatimi çeken otorite karşıtı, güvensiz, sorunlu idam mahkûmu er Victor Franco rolündeki John Cassavettes’in performansı oldu. İlk andan itibaren dikkati çeken bu oyunculuğuyla 1968’de En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar’ına da aday olmuş zaten. Genel savaş filmleri Janr’ı içerisinde 60 ve 70’lerde Hollywood’da yapılmış II. Dünya Savaşı filmleri ayrı bir alt janr (böyle bir tanımlama var mı ki?...) oluşturabilir kesin. İşte bu alt janr’ın tüm klişeleri bu filmde en grotesk haliyle mevcut. İyi Amerikalılar kötü Almanlar, savaş kötüdür ama tatil yapan Alman generaller yanlarındaki kadınlarla birlikte mahzende yakılarak öldürülebilirler, insan katil olabilir ama istenirse onurlu bir asker de olabilir gibi üzerinde düşündüğünüzde çok da hoş olmayan mesajları çok kafaya takmazsanız gerçekten iyi bir film.


Dediğim gibi; fazla düşünmeyin, sadece izleyin ve eğlenin. Robert Aldrich Tarantino’dan 40 yıl önce yapmış işte…